Hoe kunnen we onze weerstand verhogen? (en die van onze dieren)

Weerstand, een term die zeker het laatste jaar enorm veel is gebruikt. Maar wat betekent weerstand eigenlijk?

Bij mensen, maar ook zeker bij dieren wordt er vaak gesproken over weerstand. Zeker nu Covid in het land heerst, is weerstand een ‘hot topic’, maar ook bij jonge dieren zowel in als buiten de veehouderij is dit een veelbesproken onderwerp. De één vindt het onzin, de ander heeft een hele aanpak om deze te verhogen. We kennen de producten met een weerstand boost'. Dit is te vinden bij de drogist of als mineralenmix door het rantsoen van de dieren.



Wat veranderen we nou eigenlijk op het moment dat we de weerstand verhogen?

Onderzoekers en experts zullen het woord weerstand niet in de mond nemen, want waar heb je weerstand tegen en wat is dan die weerstand? Met weerstand wordt bedoeld de mate van afweer. Deze afweer vindt plaats in het immuunsysteem met immuunreacties.



Weerstand is het vermogen van dieren om zelf de negatieve externe invloeden te weren en te bestrijden zodat deze invloeden geen kans krijgen om het dier ziek te maken. Weerstand staat in direct verband met het afweersysteem. Weerstand kan ook omschreven worden als mate van immuniteit. Dit is voor dieren en mensen hetzelfde, maar voor het gemak gaan we even uit van het dier.


Er zijn twee soorten immuunsystemen: het aangeboren immuunsysteem en het verkregen immuunsysteem. Het aangeboren afweersysteem zal snel kunnen handelen, terwijl het verkregen immuunsysteem een dag tot enkele dagen in beslag neemt. Het immuunsysteem zorgt ervoor dat het lichaam zich verdedigt tegen pathogenen. Pathogenen zijn ziekteverwekkers van biologische oorsprong. Het afweersysteem, ook wel immuunsysteem beschermt tegen ziekteverwekkers als bacteriën, visrussen, schimmels en parasieten. Zonder een goed werkend afweersysteem kan een dier of mens niet overleven.



Aangeboren immuunsysteem

Het aangeboren immuunsysteem bestaat uit twee delen. De eerste afweerlinie en de tweede afweerlinie.



De eerste afweerlinie

De eerste afweerlinie is uitwendig. Dit bestaat uit passieve barrières. Deze houden dus letterlijk de ziekteverwekkers tegen. Deze bestaan uit:

- De huid

- Slijmvliezen

- Uitscheidingsproducten (slijm, oorsmeer en snot)

- Neushaar

- Trilharen in neuswegen



De tweede afweerlinie

De tweede afweerlinie is inwendig. Dit is een aangeboren afweersysteem. Dit aangeboren afweersystemen pakt meerdere types ziekteverwekkers aan. Deze afweer blijft gelijk na herhaalde infectie. Hier onder vallen:

- Fagocytose

Deze bestaat uit verschillende onderdelen:

o Macrofagen

o Granulocyten

o Natural killer cellen

o Dendritische cellen

- Antimicrobiële eiwitten

o Complement eiwitten

o Interferonen

- Koorts

Veel moeilijke woorden, maar ze zorgen er wel voor dat we dagelijks kunnen functioneren. Zonder zouden we niet in staat zijn om te overleven.



Verworven afweer

Het verworven afweersysteem is een inwendig systeem. Dit is de derde en laatste afweerlinie in het lichaam. Door dit afweersysteem wordt enkel één type ziekteverwekker aangevallen en de afweer neemt dan ook toe na herhaalde infectie. Deze wordt zowel effectiever als sneller bij herbesmetting. Deze afweer bestaat uit twee delen: De cellulaire afweer en de humorale afweer. Hier gaan we, omdat het erg gecompliceerd is verder niet op in. Wat wel belangrijk is, hoe ontwikkeld een dier nu precies 'weerstand'? Zoals je hebt kunnen lezen, zijn hier antistoffen voor nodig.





Passieve en actieve immuunsysteem

Een dier heeft dus antistoffen nodig, maar hoe komt het dier hier aan? Dit kan op twee manieren verkregen worden. Het passieve en actieve immuunsysteem.



Het passieve immuunsysteem

Passieve immuniteit kan op slechts twee manieren plaatsvinden. Via vaccinatie of via biest.



- De biest:

De eerste afweer, is de belangrijkste verdediging tegen ziekten in de eerste levensfase van het jonge dier. Bij zoogdieren gebeurt dit door de biest. Biest is de eerste moedermelk die het dier binnen krijgt na de geboorte. In deze biest zitten afweerstoffen die het jonge dier mee krijgt en gebruikt tot het moment dat het eigen afweersysteem het over neemt.

De afweerstoffen uit de biest zijn immunoglobuline. Dit zijn eiwitten die in het lichaam aanwezig zijn, als een reactie op een infectie door antigenen. Kort gezegd, de eiwitten zorgen ervoor dat de antigenen onschadelijk worden gemaakt en je dus niet ziek wordt.

- Vaccinatie:

Vaccineren, een woord dat je tegenwoordig dagelijks op het nieuws hoort. Het doel van vaccineren is de dieren een goede immuniteit op te laten bouwen, zodat bij een natuurlijke infectie met de desbetreffende ziektekiem geen of een mildere ziekteverschijning op zal treden. Dit wordt gedaan door een dood of inactief virusdeel in te brengen, zodat het lichaam de kans krijgt om hierop te reageren zonder schade op te lopen.



Het actieve immuunsysteem

Omdat het dier in de eerste weken met name bezig is met groeien, is er nog geen afweersysteem ontwikkeld. Op het moment dat de afweerstoffen uit de biest af beginnen te nemen, neemt de zelf ontwikkelde afweer van het dier toe, oftewel het actieve immuunsysteem.

Actieve immuniteit is het ontwikkelen van een eigen immuunrespons tegen een ziekteverwekker. Deze immuunrespons geeft een langdurige, of zelfs permanente bescherming. Dit kan ook in de vorm van vaccinatie door het toedienen van een dode of verzwakte vorm van een ziekteverwekker.

Simpel gezegd; het dier wordt blootgesteld aan een ziekteverwekker, hiertegen vormt het lichaam antistoffen.


Hoe kunnen we deze voor ons en voor onze dieren verhogen en wat doet de boer eraan om de weerstand van zijn dieren optimaal te houden? Je leest het volgende week!



Tekst: Gijs Adriaans


57 keer bekeken0 reacties

Recente blogposts

Alles weergeven